U petak 20. marta, prvog dana programa, u Narodnoj biblioteci Bor će se od 18 časova održati projekcija kratkometražnog filmskog eseja „Gde budućnost niče: Slučaj Bor“, koji je nastao u saradnji Kontekst kolektiva i umetničkog dua doplgenger tokom 2025. i 2026. godine.
Pored same projekcije filma, biće organizovan i razgovor u kome će učestvovati Isidora Ilić i Boško Prostran (umetnički duo doplgenger), Iskra Krstić i Vida Knežević (Kontekst kolektiv), a razgovor će moderirati Dragan Stojmenović iz Narodne biblioteke Bor.
Ovaj filmski esej vođen je kroz paradigmatični primer rudarskog grada Bora i (neo)kolonijalnih odnosa koji su pratili razvoj rudarenja u ovom kraju Srbije, tema rudarenja se povezuje sa procesima globalnog esktraktivizma u istorijskoj i savremenoj perspektivi.
Tesne veze između ekstraktivizma i rata, rastuće militarizacije, kroz montažne sekvence, prepliću se sa narativima antifašističke i antikapitalističke borbe kroz jezik umetnosti. U centru istraživanja nisu samo razmere razaranja, već i upornost otpora. Inspiracija i polazna tačka u istraživanju bili su stihovi Mikloša Radnotija, mađarskog pesnika zatočenog u radnom logoru Borskog rudnika koji je za Treći rajh proizvodio jednu četvrtinu vojnih potreba za bakrom.
Drugog dana programa, u subotu 21. marta, u periodu od 13 do 16 časova, biće organizovana istraživačka šetnja pod nazivom „Gde budućnost niče: antropogeografija Borskog rudnika“.
Ova istraživačka šetnja vodi učesnice i učesnike kroz Bor i njegovu rudarsku okolinu kao kroz živi arhiv odnosa između prirode, kapitala i lokalne zajednice.
Rudnik se posmatra ne samo kao industrijski prostor već kao politički pejzaž u kome se kroz vreme prepliću kolonijalni ekonomski odnosi, radnička i antifašistička borba, socijalistički društveni odnosi te svakodnevni život meštana i njihova borba protiv otimanja zemlje i brutalnog zagađenja vode i vazduha.
Istraživački segment „Gde budućnost niče: Slučaj Bor“ deo je dugoročnog kustosko-umetničkog i istraživačkog projekta Kontekst kolektiva pod nazivom „Gde budućnost niče: kolektivne prakse otpora, solidarnosti i izgradnje budućnosti“, koji se bavi ekstraktivizmom kao režimom, ekonomskim, političkim i ideološkim, koji oblikuje i uništava prirodu, živi svet i društvene odnose.
Ovakvi susreti, poput predstojećeg u Boru, pružaju priliku za razmene, učenja i zajedničko promišljanje, ali i predstavljaju doprinos povezivanju borbi koje su često izolovane i prepuštene same sebi.
